Luke Luka – SHKODRA, URAT E KUFINI

0
15

“Urat bashkojne si gjylpana, kufini ndane si gershana” H.W.Longfellov …….
(“Rrefenja te nji hani buze rruge”..Tales of a wayside inn)
Shkodra rrethu me lumejt Drin, Kir e Bune, ngjane me nji ishull te begate (Log i lumtunise e quente Mjeda)!.
Per me hi ne qytet, patjeter duhet te kalosh nji ure!…..
Nuk besoj se do te kete ne vendin tone, nji qytet tjeter, qe te kete kaq shume ura, disa ne perdorim e disa te mbetuna ne toponime, ku sejcila ka nji histori apo gojedhane!.


  • Identitet i Shkodres asht ura mbi Drin, e njoftun me emnin Ura e Bahçallekut,
    ndertu ne vitin 1914 me nji investim te Austrise dhe disa reshpereve shkodrane.
    Ne vitin 1970, u ndertu ure e re ne projektimin e drejtimin e ingjinierit Sander Poja. Ura e vjeter ka mbetun skelet metalik.
    Ura e Mesit.Ndertu ne vitin 1768 prej Mehmet Pashe Bushatit (Ruhet si monument kulture).Paralel me te asht ndertu ura e re.
    Ura e Bunes,ndertu prej Qeverise Osmane ne vitin 1889 (me nji mekanizem per hapjen e saj per te leju kalimin e anijeve prej liqenit ne Bune), nen kujdesin e kryetarit te Beledijes Bektash Kazazi (Sot perdoret si pedonale). Ne vitin 2011, u ndertu ura e re e Bunes, disa metra ma tej!…
    Ura e Kirit e vjeter ndertu ne kohen e turqise ,sot shkatrru krejt..Asht ndertu ure e re me dy segmente, njeni per kalimin e trenit Shkoder – Tirane.
    Pak mbasi kalon Uren e Bah çallekut, me marre rrugen poshte djathtas ne drejtim te Berdices, gjenden meturinat e nji ure shume te vjeter e stilit romak, harkore qe thirret Ura e Katilines. Gojedhana thote se aty prijsi romak Katilina, i ndjekun prej Çezarit, mos me ra ne doren e ndjekesit, vrau vehten!…
    Ura Dervishbeg (sot toponim). Asht nji artere lidhese me qendren e qytetit e Parrucen me sheshin e Perashit. Asht thirre edhe Sokaku i Nemces, sepse aty ka kene Konsullata Austro-Hungareze.
    Ne Pazarin e vjeter, dikur ne lulezim, gjeje nji vend qe thirresh Balli i Ures se ma tej vinte Ura e Qafes si dhe ajo qe ekziston edhe sot, Ura e Vezeve (poshte saj ishte pazari i vezve)!
    Ura e Thive ne hymje te qytetit ka lindja. Ishte ne forme harkore si kurrizi i nji breshke. Aty tregtoheshin thite per mos me hi ne qytet, per respekt te qytetareve musliman!..
    Ura Kerçile (lidhete Perashin, Draçinin e Xhabijen me Pazarin)
    *
    Ura tjera te njoftuna kane kene e jane,disa edhe sot ne perdorim: Ura e Shtrejte, Ura e Vrakes, Ura e Telit (Bardhej), Ura e Maxharit, Ura e Dedgjolulit(rruges per Velipoje me dy ura drejte plazhit), Ura e Vaut te Dejes (ketu kane ndodhe shume aksidente prej pasigurise e ndertimit me shtroje e parmake derrase).
    Mbeturina e nji ure shume e vjeter gjendesh edhe ne fushen e Bunes (sot e ka mbulu dheu)..
    Disa ura te vogla kane kene edhe gjate vijes se Perashit (kanal i madh uji), te cilat lidhnin shpite matane kanalit me rrugen!…

Per te plotesu proverbin, ku ndryshe prej urave,qe krijojne bashkim ,kufini krijon ndasi sikurse gershana, po shtoj diçka ma shume per te:
Kufini asht simboli i ngatrresave te vogla ne mes qytetareve per troje e te medha deri ne mes shteteve,ku nuk kane mungu as grindjet e luftat!
Tek ne,ne diktature, kufini ishte mister e frike, urrejtje e mallkim.
Sa e sa te rij ,e jo vetem, mbeten te vrame ne tentative per ta kalu ate….
Se fundi, ato u bane edhe pre e nji mashtrimit (ka vend per nji postim te veçante). Vetem ne nji hark kohor te shkurte, humben jeten mbi 100 te rij me andrren e tyne per nji jete ma te mire matane kufinit, tuej i besu mashtrimit?….

Burimi/Facebook